امین حیایی متولد 19 خرداد ماه 1349 در قیطریه تهران بازیگر ، خواننده و داور تلویزیونی است. پدرش تقی حیایی شغل آزاد دارد، مادرش معلم است و یک برادر به نام امید دارد. امین حیایی فعالیت هنری را در دوران مدرسه با اجرای تئاتر آغاز کرد. در دبیرستان رشته ریاضی و فیزیک را دنبال کرد. او بعد از اخذ دیپلم به سربازی رفت و در مرکز هنرهای نمایشی عقیدتی-سیاسی نیروی هوایی فعالیتش را ادامه داد. مدتی در رشته کامپیوتر مشغول به تحصیل شد ولی خیلی زود انصراف داد. فعالیت حرفه ای را از سال 1370 با حضور در تئاتر کودکان به کارگردانی ثریا قاسمی آغاز کرد. سپس در فیلم سینمایی دو همسفر به کارگردانی اصغر هاشمی، نقش شهرام را ایفا کرد. سال 1371 در فیلم سینمایی دو روی سکه ساخته محمد متوسلانی مقابل دوربین رفت. سپس در فیلم های حامی، پرتگاه و گارد ویژه بازی کرد. او در سال 1374 در فیلم سینمایی براده‌های خورشید نقش آفرینی کرد و کاندیدا دریافت سیمرغ بلورین در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از پانزدهمین جشنوارهٔ فیلم فجر شد. هتل کارتن، بادام‌های تلخ و علف‌های هرز کارهای بعدی او بودند. حیایی سال 1378 برای اولین بار به عنوان بازیگر نقش اول در فیلم سینمایی سیب سرخ حوا نقش آفرینی کرد. از سال 1378 تا 1380 در فیلم های دست‌های آلوده ، تکیه بر باد ، مونس ، مانی و ندا ، بوی بهشت و اثیری کار کرد. سال 1382 برای بازی در فیلم سینمایی عروس خوش‌قدم نامزد بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از جشن بزرگ شد و برای بازی در فیلم سینمایی مزاحم برنده بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشن دنیای تصویر شد. رز زرد ، دختر ایرونی، مهمان مامان ، تب ، کما ، شکلات، نقاب ، عروس فراری ، شارلاتان ، سرود تولد و آکواریوم از دیگر کارهای او در سال های 1381 تا 1383 بودند. حیایی سال 1383 در فیلم سینمایی زن زیادی ساخته تهمینه میلانی نقش احمد را ایفا کرد و کاندید دریافت سیمرغ بلورین نقش اول مرد در جشنواره فیلم فجر شد. فیلم های شام عروسی، ستاره‌ها ۱: ستاره می‌شود ، ستاره‌ها ۲: ستاره‌است ، ستاره‌ها ۳: ستاره بود ،چه کسی امیر را کشت؟ ، تله و مهمان دیگر کارهای او در دهه 80 هستند. او سال 1385 در کمدی موفق و پرفروش اخراجی ها ساخته مسعود ده نمکی حضور داشت. این فیلم پر‌فروش‌ترین فیلم در سال ۱۳۸۶ شد و در بیست و پنجمین جشنواره فیلم فجر جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرد. سنگ کاغذ قیچی فیلم بعدی او در سال 1385 بود. امین حیایی سال 1386 در فیلم سینمایی شب به کارگردانی رسول صدرعاملی نقش آفرینی کرد و در بیست و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را بدست آورد. از سال 1386 تا 1387 در فیلم های زن‌ها فرشته‌اند، دایره‌زنگی ، یک اشتباه کوچولو و پسر تهرانی مقابل دوربین رفت. او در ادامه در فیلم سینمایی اخراجی ها 2 بار دیگر با مسعود ده نمکی همکاری کرد. اخراجی ها 2 در سال 1388 به‌روی پردهٔ سینما رفت و با فروش ۷ میلیارد و ۸۸۴ میلیون تومان، پرفروش‌ترین فیلم در آن مقطع شد. این فیلم با جذب ۵ میلیون و ۳۲۸ هزار تماشاگر دومین فیلم پربیننده‌ی تاریخ در سال اول اکران است. سال 1388 در فیلم سینمایی سن پطرزبورگ حضور یافت. حیایی در همان سال با بازی در فیلم سینمایی بیداری رؤیاها نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد در بیست و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر شد. سلام بر عشق، پوپک و مش ماشاالله ، زنان ونوسی مردان مریخی، قفس طلایی و شیش و بش از دیگر کارهای او در اواخر دهه هشتاد هستند. حیایی سال 1389 برای سومین بار در فیلم سینمایی اخراجی‌ها ۳ نقش بیژن را ایفا کرد. اخراجی ها 3 با فروش ۴٫۷ میلیارد تومانی در داخل ، پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین فیلم سال ۱۳۹۰ بود. از سال 1390 تا 1392 در فیلم های قلاده‌های طلا ، خودزنی ، رژیم طلایی ، آتیش‌بازی ، پی ۲۲ ، اختاپوس و خانوم ایفای نقش کرد. او برای بازی در فیلم سینمایی خانوم برنده بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشن دنیای تصویر شد. سال 1393 تا 1394 در فیلم های سه بیگانه ، هلن ، آدم باش ، ناردون و ثبت با سند برابر است مقابل دوربین رفت. او سال 1395 در فیلم سینمایی شعله ور ساخته حمید نعمت‌الله بازی فوق العاده ای ارائه داد و دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد را سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر بدست آورد همچنین نامزد دریافت تندیس حافظ بهترین بازیگر مرد از جشن نوزدهم دنیای تصویر ، نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد در جشن آکادمی سینما سینما و دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد را از جشن انجمن منتقدان و نویسندگان را کسب کرد. سال 1396 در فیلم موفق دارکوب نقش روزبه را ایفا کرد و در جشنواره بین‌المللی فیلم مالزی نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد شد. فیلم دارکوب نامزد ده سیمرغ بلورین از جمله سیمرغ بلورین بهترین فیلم سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر شده‌ و موفق به دریافت دو سیمرغ شد. خانم یایا فیلم بعدی او بود که در سینماهای و تایلند اکران شد. حیایی اواخر سال 1396 در فیلم سینمایی درخونگاه به کارگردانی سیاوش اسعدی بازی کرد. او برای نقش آفرینی در این فیلم در سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد و در بیستمین دوره جشن حافظ نامزد بهترین بازیگر مرد شد. او سال 1397 در فیلم های جانان و چشم‌وگوش‌بسته کار کرد. سال 1398 برای دومین بار با حمید نعمت الله در فیلم سینمایی قاتل و وحشی همکاری کرد. این فیلم به دلیل تصاویر بازیگر زن با موی تراشیده چهار سال توقیف و سه بار از حضور در جشنواره فیلم فجر منع شده است. در نهایت شورای پروانه نمایش سینمایی صرفا با اکران بین‌الملل قاتل و وحشی موافقت کرده است. امین حیایی سال 1399 در فیلم سینمایی رقصنده حضور داشت. سال 1400 با بازی در فیلم سینمایی برف آخر به کارگردانی امیرحسین عسگری، در چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر جایزه بهترین نقش اول مرد را به خود اختصاص داد. این فیلم در چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر برنده ۴ جایزه بهترین چهره‌پردازی، بهترین فیلمبرداری، بهترین نقش اول مرد و سیمرغ بلورین جایزه ویژه هیئت داوران شد. فیلم سینمایی ۲۸۸۸ محصول سال 1400 جدید ترین فیلمی است که حیایی در آن حضور داشته است. حیایی حضور در تلویزیون را از سال 1371 با سریال آپارتمان ساخته اصغر هاشمی آغاز کرد. همسران ، مهر خوبان ، دو پنجره و روزگار جوانی، روزگار جوانی 2 و همسایه ها از دیگر مجموعه هایی هستند که حیایی در آن ها حضور داشته. او سال 1388 به عنوان مهمان در یک قسمت از مجموعه کلاه‌قرمزی ۸۸ حضور داشت سپس در مجموعه شمس العماره بصورت افتخاری ایفای نقش کرد. او سال 1389 برای بازی در مجموعه کلاه پهلوی در چهاردهمین جشن حافظ نامزد بهترین بازیگر مرد درام تلویزیونی شد. ساخت این سریال یک دهه به طول انجامیده است. آسمان من، خوب بد زشت ، دیگری و آمین از دیگر مجموعه هایی هستند که حیایی در آن ها ایفای نقش داشته است. او سال 1389 در فصل یک و دو مجموعه نمایش خانگی قلب یخی حضور داشت. سال 1390 برای بازی در مجموعه نمایش خانگی ساخت 1 بهترین بازیگر مرد کمدی تلویزیونی از نوزدهمین جشن حافظ شد. سال 1394 در برنامه خنداننده برتر که یک مسابقۀ استند آپ کمدی بود شرکت کرد. رقیب او در این مسابقه امیرمهدی ژوله بود. سال 1396 در مجموعه نمایش خانگی ساخت 2 ایفای نقش کرد. او سال 1397 تا 1400 به عنوان داور در مسابقه تلویزیونی عصر جدید 1 ، 2 و 3 حضور داشت. این برنامه پربیننده‌ترین ویژه برنامهٔ نوروزی تلویزیون در سال 1398 و 1399 و بهترین برنامهٔ تلویزیونی از نگاه مردم در سال 1398 شد. حیایی سال 1399 در مجموعه نمایش خانگی آقازاده نقش بهروز بهرامی را ایفا کرد. او سپس در مجموعه نمایش خانگی جوکر به عنوان شرکت کننده حضور داشت. این مجموعه ۶ آذر ۱۴۰۰ در سرویس پخش اینترنتی فیلیمو به نمایش درآمد و با استقبال بالایی از سوی بینندگان مواجه شد. حیایی تاکنون در چندین تئاتر از جمله غرب واقعی (کارگردان: داریوش مهرجویی) ۱۳۹۴ و پرفورمنس قحطی نور (کارگردان: امین حیایی) ۱۳۹۱ حضور داشته . او علاوه بر بازیگری در زمینه موسیقی و خوانندگی هم فعالیت دارد و تاکنون دو آلبوم به نام های بوی بهشت ۱۳۸۰ ، باران (با گروه کویر) ۱۳۸۵ و تک آهنگ های زندگی سفیده ۱۸ خرداد ۱۳۹۳ ، اوج پرواز ۱۱ تیر ۱۳۹۳ ، عشق تو (تیتراژ برنامه یک ویژه تحویل سال شبکه ۱) ۱۳۹۷، دیوونه می‌سازی (اولین اجرا در برنامه عصر جدید ویژه تحویل سال شبکه ۳) ۱۳۹۸ و بی‌قرار (تیتراژ فیلم درخونگاه) ۱۳۹۸ را ارائه کرده است. او صاحب یک آموزشگاه بازیگری است و در این آموزشگاه به آموزش و حمایت از استعداد های جوان میپردازد. علاوه بر این او صاحب یک کافه در تهران است. امین حیایی سال 1371 با مونا بانکی پور (هنرپیشه) ازدواج کرد. دارا حیایی ثمره این ازدواج است. این زوج سال 1377 از هم جدا شدند. حیایی بعد از مدتی با نیلوفر خوش خلق (هنرپیشه) ازدواج کرد.