Bahram Beyzai
بهرام بیضایی فیلم ساز، کارگردانِ تئاتر، نمایشنامه نویس، تدوین گر، تهیه کننده و پژوهشگر بود. او سال 1317 در تهران در خانواده ای اهل شعر و سخن و ادب متولد شد. در کودکی به سینما و فیلم علاقمند بود و در سال 1330 با مطالعه آثار هدایت از او تاثیر گرفت. او از ادامه تحصیل در رشته ادبیاتِ فارسیِ دانشکدهٔ ادبیاتِ دانشگاهِ تهران انصراف داد و کتابی با نام نمایش در منتشر کرد. این کتاب یگانه تاریخنامهٔ مهمِّ نمایشِ است. بیضایی با تاثیر پذیری از تعزیه به نمایشنامهنویسی روی آورد. سالِ ۱۳۴۴ با منیراعظم رامینفر ازدواج کرد. سال 1350 به عنوان استاد در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاهِ تهران مشغول به کار شد. سال 1371 با مژده شمسایی ازدواج کرد. او سال 1376 فعالیت در تئاتر را از سر گرفت. بیضایی سال 1389 به عنوان استاد در دانشگاه استنفورد آمریکا مشغول به کار شد. او در آمریکا نیز پرکار بوده و غیر از تدریس، به نوشتن و نمایش پرداخته است. وی از فیلم سازانِ صاحب سبک و معتبر و از نویسندگان برجسته ادبیات نوین فارسی به شمار می رود. بیضایی، با نویسندگانی چون اکبر رادی و فیلمسازانی چون ناصر تقوایی در دگرگونیِ نمایش و سینما در نقشِ مهمّی داشته است. باشو، غریبهی کوچک، که اغلب برترین فیلمِ تاریخِ شناخته شده و سگکُشی، که پرفروشترین فیلمِ سالِ ۱۳۸۰ شد، از برجستهترین فیلمهای بیضایی هستند. هنرمندان بزرگی همچون واروژ کریم مسیحی، رضا قاسمی، سوسن تسلیمی و پرویز شهبازی از شاگردانِ بیضایی بودهاند.برخی از نمایشنامه های بیضایی به انگلیسی و فرانسوی و آلمانی و عربی و زبان های دیگر درآمده و در آسیا و اروپا و آمریکای شمالی چاپ و اجرا شده است.ده فیلم بلند، چهار فیلم کوتاه، کمابیش هفتاد کتاب و نمایش هایی بر صحنه های شهرهای مختلف و گاه جهان از سال ۱۳۴۱ به بعد کارنامهٔ هنریِ بیضایی را تشکیل می دهد. فیلم های وقتی همه خوابیم ، قالی سخنگو ، گفتگو با باد ، مسافران ، شاید وقتی دیگر ، مرگ یزدگرد ، چریکهی تارا ، کلاغ ، غریبه و مه ، سفر و رگبار بخشی از ساخته های این هنرمند هستند. بهرام بیضایی در 5 دی ماه 1404 در آمریکا از دنیا رفت.
More